หลายคนอาจคิดว่าสัตว์เลี้ยงเครียด เพราะเสียงดัง สภาพแวดล้อม หรือการเปลี่ยนแปลงรอบตัว
แต่สิ่งหนึ่งที่งานวิจัยด้านพฤติกรรมสัตว์ยืนยันตรงกัน คือ
อารมณ์และสุขภาพใจของเจ้าของ มีผลต่ออารมณ์ของสัตว์เลี้ยงโดยตรง
PETClub Knowledge Network จะพาคุณสำรวจหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ที่อธิบายว่าทำไมความเครียด ความกังวล หรือความสงบของเจ้าของ จึงสะท้อนออกมาในพฤติกรรมของสัตว์เลี้ยงอย่างชัดเจน
คำตอบคือ ได้จริง และลึกกว่าที่คิด
งานวิจัยด้าน Ethology และ Animal Behavior พบว่า
สุนัขและแมวสามารถรับรู้
น้ำเสียง
ภาษากาย
กลิ่นฮอร์โมนความเครียด
และรูปแบบพฤติกรรมของเจ้าของ
โดยเฉพาะสุนัข ซึ่งวิวัฒนาการมาเพื่ออยู่ร่วมกับมนุษย์ สมองของสุนัขสามารถแยกแยะอารมณ์มนุษย์จากสีหน้าและเสียงได้อย่างแม่นยำ
การศึกษาจากมหาวิทยาลัยและสถาบันสัตวแพทย์หลายแห่งพบว่า
เจ้าของที่มีความเครียดหรือวิตกกังวลสูง
มีแนวโน้มที่จะเลี้ยงสัตว์ที่
แสดงพฤติกรรมวิตกกังวล
กลัวสิ่งรอบตัว
มีปัญหาการปรับตัวหรือพฤติกรรมซ้ำ ๆ
ในขณะที่เจ้าของที่มีสุขภาพใจมั่นคง
มักมีสัตว์เลี้ยงที่
อารมณ์นิ่ง
ปรับตัวได้ดี
มีพฤติกรรมทางสังคมที่สมดุล
นี่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลของ “การถ่ายทอดอารมณ์” ในชีวิตประจำวัน
แนวคิดทางจิตวิทยาที่เรียกว่า Emotional Contagion อธิบายว่า
อารมณ์สามารถถ่ายทอดจากสิ่งมีชีวิตหนึ่งไปสู่อีกสิ่งมีชีวิตหนึ่งได้ โดยไม่ต้องใช้คำพูด
ในสัตว์เลี้ยง
ความตึงเครียดของเจ้าของ
การเคลื่อนไหวที่เร่งรีบ
น้ำเสียงที่เปลี่ยนไป
พลังงานทางอารมณ์ในบ้าน
ทั้งหมดนี้ คือสัญญาณที่สัตว์เลี้ยงรับรู้ และสะท้อนกลับออกมาเป็นพฤติกรรม
ระดับความเครียด
เจ้าของที่เครียดเรื้อรัง มักมีสัตว์เลี้ยงที่มีระดับความเครียดสูงขึ้นตาม
พฤติกรรมก้าวร้าวหรือหวาดกลัว
สัตว์เลี้ยงอาจตอบสนองต่ออารมณ์ไม่มั่นคง ด้วยการเห่า กัด หลบซ่อน หรือเลียตัวเองซ้ำ ๆ
ความสามารถในการปรับตัว
สัตว์เลี้ยงที่อยู่กับเจ้าของที่อารมณ์นิ่ง มักรับมือกับการเปลี่ยนแปลงได้ดีกว่า
สุขภาพใจของเจ้าของ ไม่ได้ส่งผลผ่านอารมณ์อย่างเดียว แต่ผ่าน “รูปแบบการใช้ชีวิต”
เจ้าของที่พักผ่อนไม่เพียงพอ
ตารางชีวิตไม่แน่นอน
มีความเครียดสะสม
มักสร้าง Routine ที่ไม่สม่ำเสมอโดยไม่ตั้งใจ
ซึ่งส่งผลต่อความมั่นคงทางอารมณ์ของสัตว์เลี้ยงโดยตรง
งานวิจัยจำนวนมากชี้ว่า
การปรับสุขภาพใจของเจ้าของ
ช่วยลดความเครียดของสัตว์เลี้ยงได้จริง
การพูดคุยด้วยน้ำเสียงสงบ
การมี Routine ที่คาดเดาได้
การใช้เวลากับสัตว์เลี้ยงอย่างมีคุณภาพ
สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่แค่ทำให้สัตว์เลี้ยงดีขึ้น
แต่ยังช่วยให้เจ้าของมีสุขภาพใจที่ดีขึ้นเช่นกัน
สรุป
สัตว์เลี้ยงไม่ใช่แค่รับคำสั่ง แต่รับ “อารมณ์” ของเราในทุกวัน
- สุขภาพใจของเจ้าของ
- ส่งผลต่ออารมณ์
- พฤติกรรม
และคุณภาพชีวิตของสัตว์เลี้ยงอย่างลึกซึ้ง
การดูแลสัตว์เลี้ยงอย่างแท้จริง
จึงเริ่มจากความเข้าใจและการดูแลใจของตัวเองไปพร้อมกัน
เพราะเมื่อเจ้าของรู้สึกมั่นคง
สัตว์เลี้ยงก็จะรู้สึกปลอดภัยเช่นกัน
-----------------------------------------
References
American Kennel Club
How Dogs Sense Human Emotions
VCA Animal Hospitals
Stress and Anxiety in Pets
PetMD
How Human Emotions Affect Pets
National Center for Biotechnology Information
Emotional Contagion in Human Animal Interaction
American Veterinary Medical Association
Human Animal Bond and Mental Health
